Πώς τα γεγονότα της ζωής σας και οι αποφάσεις που παίρνετε επηρεάζουν το άγχος που βιώνετε

Social Readjustment scale, by Holmes and Rahe

Καθορίστε ποια γεγονότα σας έχουν συμβεί τα τελευταία 2 χρόνια. Συμπληρώστε τη λίστα γεγονότων ζωής και ανακαλύψτε τι σας προκαλεί άγχος.

Λιγότερο από 150 : Δεν υποφέρετε από συμπτώματα συσσωρευμένου άγχους. 30% πιθανότητες να αποκτήσετε ασθένεια σχετική με άγχος.

150 ~ 299 : Μπορεί να υποφέρετε από συμπτώματα συσσωρευμένου άγχους. 50% πιθανότητες να αποκτήσετε ασθένεια σχετική με άγχος.

Πάνω από 300 : Βιώνετε κινδύνους συσσωρευμένου άγχους. 80% πιθανότητες να αποκτήσετε ασθένεια σχετική με άγχος.

Αυτό που είναι πολύ βασικό να καταλάβετε είναι ότι αυτό το test μετράει το μέσον όρο του άγχους σε πολύ κόσμο. Το πόσο αγχώδες είναι ένα γεγονός εξαρτάται από εσάς και τη δική σας κρίση και αντίληψη για την κατάσταση σας.

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ ΑΓΧΟΥΣ

ΟΡΙΣΜΟΣ:
Η συναισθηματική κατάσταση που ορίζεται σαν: «δυσάρεστο αίσθημα προσμονής» ή σαν «φόβο χωρίς αντικείμενο», ή σαν «δυσάρεστο αίσθημα ασαφούς και απροσδιόριστου κινδύνου»

Το άγχος εκδηλώνεται σαν εσωτερική ένταση. Σε ήπια μορφή, το άγχος μπορεί να βοηθήσει ένα άτομο γιατί αυξάνει την ετοιμότητα του για δράση και αντίδραση. Από τη στιγμή όμως που το άγχος αυξάνεται πολύ επιφέρει το αντίθετο αποτέλεσμα και προκαλεί πρόβλημα.

Το άγχος αρχικά σχετίζεται με την ιδιοσυγκρασία, τον χαρακτήρα ενός ατόμου στη γέννηση του. Άλλα παιδιά γεννιούνται νευρικά, άλλα ήρεμα. Οι παιδικές εμπειρίες και τα γονικά πρότυπα επηρεάζουν στη συνέχεια. Ο νευρικός, ενοχικός, απαιτητικός γονιός παίζει μεγάλο ρόλο στη εξέλιξη του άγχους. Στη συνέχεια έρχονται οι προσωπικές εμπειρίες (λάθη, αποτυχίες), οι αποφάσεις (φίλοι, επιλογή συντρόφου, μόρφωση) και τα αναγκαία / τυχαία γεγονότα της ζωής που επηρεάζουν θετικά ή αρνητικά την ζωή ενός ατόμου και τις πιθανότητες ασθενειών που σχετίζονται με το άγχος

ΛΟΓΟΙ ΠΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ ΤΟ ΑΓΧΟΣ

Οι λόγοι για τους οποίους οι διαταραχές άγχους εμφανίζονται αρχικά, είναι υπεύθυνοι για την συνέχιση αυτών των διαταραχών. Το άγχος, ο πανικός και οι φοβίες διαιωνίζονται επειδή σκεφτόμαστε, αισθανόμαστε με λανθασμένο τρόπο.

Οι (μη οργανικοί) λόγοι είναι οι εξής:

• Αποφυγή φοβικού αντικειμένου ή κατάστασης. Όσο αποφεύγουμε και δεν αντιμετωπίζουμε αυτό που μας φοβίζει, τόσο ανησυχούμε.
• Εσωτερικός μονόλογος με πολύ άγχος (που ανησυχώ για …/τι θα γίνει εάν ../ τι θα σκεφτεί ο κόσμος εάν…κλπ).
• Ο αρνητικός εσωτερικός διάλογος κρύβει πολλά «λανθασμένα πιστεύω» για τον εαυτό μας, για τους άλλους και γενικά για τον κόσμο γύρω μας. Εάν (με πολλή δουλειά) αναθεωρήσουμε τα πιστεύω μας και δεχτούμε τις «ατέλειες» γύρω μας η αυτοεκτίμηση μας και η συναισθηματική μας σιγουριά και ισορροπία θα αυξηθούν κατά πολύ.
• Κρυμμένα συναισθήματα (θυμού, απογοήτευσης και άλλα) μπορούν δημιουργήσουν άγχος. Αυτό το είδος το αισθανόμαστε όταν αναρωτιόμαστε γιατί δεν αισθανόμαστε καλά αφού όλα «φαίνονται» να πηγαίνουν καλά. Η τάση άρνησης δύσκολων συναισθημάτων ευθύνεται για τον χρόνιο άγχος. Η έκφραση αυτών των συναισθημάτων συντείνει κατά πολύ στη μείωση των οργανικών συμπτωμάτων του άγχους.
• Απαραίτητη προϋπόθεση για τη έκφραση των συναισθημάτων είναι η αυτοεκτίμηση και η σωστή επικοινωνία. Η επικοινωνία που δεν γίνεται σωστά συντελεί στο συμβιβασμό και στην αποξένωση.
• Έλλειψη ικανότητας για την αντιμετώπιση και την κάλυψη των δικών μας αναγκών (συνήθως λόγω ανασφάλειας). Στην αγοραφοβία αυτό γίνεται ιδιαίτερα εμφανές, όπου πλέον χρειαζόμαστε ένα άτομο ή ένα μέρος για να αισθανθούμε ασφάλεια. Αυτή η ανασφάλεια δημιουργείται μέσω πολλών καταστάσεων κατά την παιδική ηλικία, όπως η κριτική, η απόρριψη, η υπερπροστασία, η κακοποίηση (και η συναισθηματική κακοποίηση), καθώς και ο αλκοολισμός / ναρκωτικά των γονέων. Είναι πολύ σημαντικό για την ψυχική μας υγεία να «γιατρέψουμε το παιδί μέσα μας», και να είμαστε καλοί με τον εαυτό μας.
• Η μυική ένταση και ο λάθος τρόπος αναπνοής προκαλούν σωματική ένταση η οποία συντελεί στην ψυχική ένταση. Το σώμα και η ψυχή είναι απόλυτα συνδεδεμένα με το άγχος. Όταν οι μύες χαλαρώνουν, το μυαλό ηρεμεί.
• Η καφεΐνη, η νικοτίνη και η σωστή διατροφή επηρεάζουν το άγχος. (Σε άτομα που υποφέρουν από κρίσεις πανικού η καφεΐνη απαγορεύεται).
• Η έλλειψη νοήματος στην προσωπική μας ζωή και η έλλειψη προορισμού συντείνουν στο άγχος και στη μελαγχολία. Είναι απαραίτητο να νιώσουμε το κουράγιο να βρούμε αυτό το κάτι που θα γεμίσει την ζωή μας, κάτι που θα επιθυμούμε να κάνουμε με χαρά, κάτι που θα μας βοηθήσει να βγούμε λίγο πιο έξω από εμάς και το «κάστρο μας».

ΦΟΒΙΕΣ / ΦΟΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ / ΚΡΙΣΕΙΣ ΠΑΝΙΚΟΥ

Η φοβία είναι ένας επίμονος και παράλογος φόβος κάποιου συγκεκριμένου αντικειμένου, ή κάποιας συγκεκριμένης κατάστασης που έχει σαν αποτέλεσμα την επιθυμία αποφυγής αυτού αντικειμένου.

Υπάρχουν τρία βασικά χαρακτηριστικά που ξεχωρίζουν τις φοβίες από τους φόβους:

1. Υπάρχει ένας επίμονος φόβος για ένα αντικείμενο ή κατάσταση που διαρκεί για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα.
2. Είναι γνωστό ότι ο φόβος είναι παράλογος, και αυτή η αποκάλυψη δεν συντείνει στην αποφυγή του φόβου.
3. Το πιο βασικό χαρακτηριστικό της φοβίας είναι η αποφυγή της αγχώδους κατάστασης / αντικειμένου.

Οι φοβίες εξελίσσονται:

Μαθαίνονται αρχικά από μια εμπειρία οξέος άγχους σε μια συγκεκριμένη κατάσταση που συνήθως εξελίσσεται σε επίμονη αποφυγή της αγχώδους κατάστασης.

Οι πιο συνήθεις φοβίες είναι η αγοραφοβία και η κοινωνική φοβία, οι οποίες εκδηλώνονται και εξελίσσονται όπως περιγράφεται παραπάνω. Μερικές απλές φοβίες έχουν την ρίζα τους σε παιδικά τραύματα (με δάγκωσε σκύλος – φοβάμαι τους σκύλους).

ΛΟΓΟΙ ΠΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ ΚΡΙΣΕΙΣ ΠΑΝΙΚΟΥ

Η πρώτη κρίση άγχους είναι επακόλουθο μιας αγχώδους κατάστασης. Υπάρχουν τρεις καταστάσεις που μπορεί να επιφέρουν άγχος:

• Σημαντική προσωπική απώλεια. (θάνατος, διαζύγιο, απώλεια υγείας ή δουλειάς, μεγάλη χρηματική απώλεια).
• Σημαντική αλλαγή ζωής (γάμος, γέννηση παιδιού, στρατός).
• Μεγάλη ποσότητα καφεΐνης / οινοπνεύματος / ναρκωτικών.

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ
(ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ)

Η ψυχοσωματική ιατρική μόνο τα τελευταία χρόνια έχει καταλάβει θέση στην ψυχιατρική, εάν και ιστορικά η σχέση ψυχής και σώματος έχει γίνει αποδεκτή εδώ και πολύ καιρό.

Η διάγνωση για ψυχοσωματική διαταραχή γίνεται όταν:
Ψυχολογικά ερεθίσματα είναι προσωρινά συνδεδεμένα με την έναρξη και την επιδείνωση μιας σωματικής κατάστασης, και όταν δεν έχει βρεθεί οργανική αιτία που να δικαιολογεί την ύπαρξη του σωματικού προβλήματος.

Πρόσφατα, η ψυχοσωματική ιατρική βασίστηκε σε δυο βασικές θεωρίες:
Η πρώτη θεωρία, ισχυρίζεται ότι, συγκεκριμένα συναισθήματα προκαλούν προβλήματα σε συγκεκριμένα όργανα, και η δεύτερη θεωρία ισχυρίστηκε ότι, το άγχος γενικά δημιουργεί την προϋπόθεση για πολλές σωματικές ασθένειες.

Βάσει της πρώτης θεωρίας, το κάθε άτομο έχει χαρακτηριστικά τα οποία δημιουργούν οργανικές παθήσεις κάτω από την επιρροή του άγχους. Αυτά τα χαρακτηριστικά είναι πτυχές του χαρακτήρα, επιρροές από το παιδικό περιβάλλον και κληρονομικότητα.

Μερικές ψυχοσωματικές διαταραχές και τα χαρακτηριστικά που συνδέονται είναι τα εξής:

Η δυσκολία έκφρασης συναισθημάτων χαρακτηρίζει αυτές τις διαταραχές.

Οι ψυχογενείς εμετοί συνήθως οφείλονται σε προβλήματα με την μητέρα σε πολύ μικρή ηλικία που μαζεύτηκαν και με τον καιρό δημιούργησαν μια εσωτερική αγωνία και δυσκολία στις σχέσεις αυτού του ατόμου.

Το κύριο χαρακτηριστικό ατόμων που πάσχουν από έλκος είναι ότι είναι πολύ φιλόδοξα και αντιμετωπίζουν δυσκολία στην έκφραση των αναγκών τους.

Τα άτομα που πάσχουν από κολίτιδα είναι υπέρ του δέοντος ευαίσθητα, καθαρά και προσεχτικά, αλλά η μετριοφροσύνη τους συνήθως κρύβει εγωκεντρικότητα και μεγάλη ανάγκη για αγάπη και αποδοχή. Είναι άτομα προσκολλημένα στη μητέρα τους και έχουν μια πολύ ιδιόμορφη άποψη για την αγάπη.

Εμφανίζεται σε γυναίκες περισσότερο, και σε ποσοστό 60% μεγαλύτερο σε γυναίκες χαμηλής οικονομικής τάξης. Τα πιο πολλά άτομα που πάσχουν από παχυσαρκία τρώνε όταν έχουν προβλήματα, γιατί το άγχος τους μειώνεται προσωρινά. Η εξάρτηση στο φαγητό εκδηλώνεται και σε δύο άλλες πολύ σοβαρές ασθένειες, στη βουλιμία και στη νευρική ανορεξία.

Τα χαρακτηριστικά των ατόμων αυτών είναι μια συνεχής ανάγκη για επιτυχία, τελειομανία, μια δυσκολία με τον χρόνο που φεύγει και δεν «προλαβαίνουν να τελειώσουν όλα όσα έχουν αρχίσει», και μια ανικανότητα να ηρεμήσουν.

Βάσει της δεύτερης θεωρίας, υπάρχουν τέσσερεις τρόποι αντίδρασης στο άγχος:

• Η «κανονική αντίδραση. Το άτομο είναι προσεχτικό, σε επιφυλακή, αντιλαμβάνεται το σήμα κινδύνου και αμύνεται σωστά.
• Η «νευρωτική αντίδραση. Το άτομο είναι σε επιφυλακή, αντιλαμβάνεται το σήμα κινδύνου, αλλά το άγχος είναι τόσο πολύ, που αποδυναμώνει την άμυνα του οργανισμού, και σιγά – σιγά επέρχεται κάποια μορφή νεύρωσης.
• Η «ψυχωτική» αντίδραση. Το άτομο είναι σε επιφυλακή, αντιλαμβάνεται αλλά παρερμηνεύει το σήμα κινδύνου, και επέρχεται κάποια μορφή ψύχωσης.
• Η «ψυχοσωματική αντίδραση. Το άτομο είναι σε επιφυλακή, αντιλαμβάνεται το σήμα κινδύνου, αλλά η ψυχική άμυνα έχει πλέον εξασθενήσει και το σήμα κινδύνου εκφράζεται μέσω σωματικών συμπτωμάτων.

Εάν το άτομο δεν αντιδράσει, και συμβιβαστεί τότε το άγχος καταπνίγεται, οι προσωπικές επιθυμίες αποκρύπτονται – συχνά και από τον ίδιο μας τον εαυτό, και τα ψυχοσωματικά προβλήματα παρουσιάζονται σιγά - σιγά. Πολλές φορές, υποσυνείδητα προτιμάμε να υποφέρουμε από το να αρχίζουμε να ανακαλύπτουμε πνιγμένες πτυχές του εαυτού μας.

Στο γραφείο μας οι διαταραχές άγχους αντιμετωπίζονται με ατομική ή και με ομαδική ψυχοθεραπεία (και εάν χρειαστεί και με φαρμακευτική αγωγή.)